Avrupa futbolunun köklü organizasyonlarından UEFA Avrupa Ligi, 1971 yılından bu yana birçok tarihi başarıya sahne oldu. Sevilla'nın 7 şampiyonlukla zirvede bulunduğu turnuvada Galatasaray, 2000 yılında kazandığı kupayla Türk futbol tarihine geçti. Fenerbahçe yarı final, Beşiktaş ise çeyrek final başarılarıyla organizasyonda iz bıraktı. Peki, UEFA Avrupa Ligi'ni en çok hangi takımlar kazandı, turnuvanın gol kralı kim ve Türk kulüpleri Avrupa'da hangi başarılara ulaştı?
UEFA AVRUPA LİGİ'NİN TARİHİ 1971'DE BAŞLADI
Bugün UEFA Avrupa Ligi adıyla düzenlenen organizasyon, ilk kez 1971-1972 sezonunda UEFA Kupası olarak futbolseverlerle buluştu. Turnuva, Avrupa'nın ulusal liglerinde başarılı olan kulüpleri karşı karşıya getirmek amacıyla oluşturuldu.
Organizasyonun geçmişinde, 1955 yılında başlayan Fuar Şehirleri Kupası'nın da etkisi bulunuyor. Şehirler arasındaki ticaret fuarlarından doğan bu turnuvanın ardından UEFA, 1971 yılında kendi organizasyonunu hayata geçirdi.
UEFA Kupası, 2009-2010 sezonunda kapsamlı bir değişim geçirdi. Turnuvanın adı UEFA Avrupa Ligi olarak yenilenirken grup aşaması ve organizasyon yapısı da yeniden düzenlendi.
AVRUPA LİGİ'NDE YENİ FORMAT NASIL UYGULANIYOR?
UEFA Avrupa Ligi'nde 2024-2025 sezonundan itibaren 36 takımlı lig sistemine geçildi. Önceki yıllarda kullanılan grup aşaması kaldırılarak tüm ekiplerin aynı lig tablosunda sıralandığı yeni format uygulanmaya başladı.
Yeni sistemde her takım sekiz farklı rakiple karşılaşıyor. Lig aşamasını ilk sekizde tamamlayan kulüpler doğrudan son 16 turuna yükseliyor.
Dokuzuncu ile 24. sıra arasında bulunan takımlar ise son 16 turuna kalabilmek için eleme play-off maçlarına çıkıyor.
UEFA AVRUPA LİGİ'Nİ EN ÇOK KİM KAZANDI?
UEFA Kupası ve UEFA Avrupa Ligi tarihinin en başarılı takımı Sevilla oldu. İspanyol kulübü, toplam 7 şampiyonlukla organizasyonun zirvesinde bulunuyor.
Liverpool, Juventus, Inter, Atlético Madrid ve Tottenham ise üçer şampiyonlukla Sevilla'yı takip ediyor.
Turnuvada en az iki kez şampiyonluk yaşayan kulüpler şöyle:
|
Takım |
Şampiyonluk |
|---|---|
|
Sevilla |
7 |
|
Liverpool |
3 |
|
Juventus |
3 |
|
Inter |
3 |
|
Atlético Madrid |
3 |
|
Tottenham |
3 |
|
Real Madrid |
2 |
|
Chelsea |
2 |
|
Porto |
2 |
|
Parma |
2 |
|
Eintracht Frankfurt |
2 |
|
Borussia Mönchengladbach |
2 |
|
Feyenoord |
2 |
|
IFK Göteborg |
2 |
Tablodaki şampiyonluk sayıları, UEFA Kupası ve UEFA Avrupa Ligi dönemlerinin toplamını kapsıyor.
AVRUPA LİGİ TARİHİNİN EN GOLCÜ FUTBOLCUSU KİM?
UEFA Kupası ve UEFA Avrupa Ligi'nin geçmişi birlikte değerlendirildiğinde gol krallığı sıralamasının ilk basamağında Henrik Larsson yer alıyor.
İsveçli futbolcu, organizasyonda attığı 40 golle listenin zirvesinde bulunuyor. Pierre-Emerick Aubameyang 37, Klaas-Jan Huntelaar ise 34 golle onu takip ediyor.
|
Futbolcu |
Gol |
|---|---|
|
Henrik Larsson |
40 |
|
Pierre-Emerick Aubameyang |
37 |
|
Klaas-Jan Huntelaar |
34 |
|
Radamel Falcao |
31 |
|
Aritz Aduriz |
31 |
Bu sıralama, turnuvanın UEFA Kupası adıyla düzenlendiği yılları da içeriyor. Yalnızca 2009 sonrasındaki UEFA Avrupa Ligi dönemi değerlendirildiğinde golcü sıralaması farklılık gösteriyor.
TEK SEZONDA 17 GOLLÜK REKOR
UEFA Avrupa Ligi'nin tek sezonluk gol rekoru Radamel Falcao'ya ait.
Kolombiyalı futbolcu, 2010-2011 sezonunda Porto formasıyla 17 kez rakip fileleri havalandırarak organizasyonda bir sezonda en fazla gol atan oyuncu oldu.
Falcao, bir sonraki sezon Atlético Madrid formasıyla da 12 gol kaydetti.
AVRUPA LİGİ'NDE EN ÇOK FORMA GİYEN FUTBOLCULAR
UEFA Kupası ve UEFA Avrupa Ligi'nin tarihî maç sayısı kayıtlarında João Moutinho ilk sırada bulunuyor.
Portekizli futbolcu, 99 karşılaşmayla listenin zirvesinde yer alırken Giuseppe Bergomi 96, Frank Rost ise 90 maçla onu izliyor.
|
Futbolcu |
Maç |
|---|---|
|
João Moutinho |
99 |
|
Giuseppe Bergomi |
96 |
|
Frank Rost |
90 |
TÜRK TAKIMLARININ UEFA AVRUPA LİGİ'NDEKİ BAŞARILARI
Türk kulüpleri, UEFA Kupası ve UEFA Avrupa Ligi tarihinde farklı dönemlerde önemli sonuçlara ulaştı.
Galatasaray'ın 2000 yılındaki şampiyonluğu, Türk futbolunun organizasyondaki en büyük başarısı oldu. Fenerbahçe 2013 yılında yarı finale yükselirken Beşiktaş iki farklı sezonda çeyrek final oynadı.
|
Takım |
Sezon |
Başarı |
|---|---|---|
|
Galatasaray |
1999-2000 |
Şampiyonluk |
|
Fenerbahçe |
2012-2013 |
Yarı final |
|
Beşiktaş |
2002-2003 |
Çeyrek final |
|
Beşiktaş |
2016-2017 |
Çeyrek final |
GALATASARAY 2000 YILINDA TARİHE GEÇTİ
Türk futbolunun UEFA Kupası'ndaki en büyük başarısı, 1999-2000 sezonunda Galatasaray'dan geldi.
Fatih Terim yönetimindeki sarı-kırmızılı takım, finalde İngiliz temsilcisi Arsenal ile karşılaştı. Mücadelenin normal süresi ve uzatma bölümleri golsüz tamamlandı.
Şampiyonu belirleyen penaltı atışlarında rakibine üstünlük kuran Galatasaray, UEFA Kupası'nı müzesine götürdü.
Bu sonuçla sarı-kırmızılılar, Avrupa'da kupa kazanan ilk Türk futbol takımı oldu. Galatasaray, aynı yıl UEFA Süper Kupa'yı da kazanarak uluslararası başarılarına bir yenisini ekledi.
Galatasaray, UEFA Kupası ve UEFA Avrupa Ligi tarihinde şampiyonluk yaşayan ilk ve tek Türk kulübü olma özelliğini koruyor.
FENERBAHÇE 2013 YILINDA FİNALİN KAPISINDAN DÖNDÜ
Fenerbahçe, 2012-2013 sezonunda UEFA Avrupa Ligi'nde yarı finale yükselerek kulüp tarihinin önemli Avrupa başarılarından birine ulaştı.
Aykut Kocaman yönetimindeki sarı-lacivertliler, çeyrek finalde Lazio'yu eleyerek son dört takım arasına kaldı.
Yarı finalde Benfica ile karşılaşan Fenerbahçe, İstanbul'daki ilk maçı 1-0 kazandı. Ancak Portekiz'deki rövanşta 3-1 mağlup oldu.
Sarı-lacivertli ekip, iki maçın toplamında rakibinin gerisinde kalarak final şansını kaybetti.
BEŞİKTAŞ İKİ KEZ ÇEYREK FİNALE YÜKSELDİ
Beşiktaş, UEFA Kupası ve UEFA Avrupa Ligi tarihinde iki farklı sezonda çeyrek final başarısı elde etti.
Siyah-beyazlı takım, 2002-2003 sezonunda UEFA Kupası'nda son sekiz takım arasına girdi.
Beşiktaş, 2016-2017 sezonunda da UEFA Avrupa Ligi'nde çeyrek finale kadar ilerledi. Böylece organizasyonda bir kez daha son sekiz takım arasına kalmayı başardı.
GALATASARAY VE FENERBAHÇE'NİN ÖNE ÇIKAN GOLCÜLERİ
UEFA'nın kulüp tarihçesi kayıtlarında Türk takımlarının golcü oyuncuları da yer alıyor.
Galatasaray'da Milan Baroš 12 golle öne çıkarken Hakan Şükür 11, Shabani Nonda ise 10 gol kaydetti.
Fenerbahçe'de Enner Valencia 8 golle listede yer alıyor. Aykut Kocaman ve Fernandão ise 7'şer golle öne çıkan diğer isimler arasında bulunuyor.
|
Kulüp |
Futbolcu |
Gol |
|---|---|---|
|
Galatasaray |
Milan Baroš |
12 |
|
Galatasaray |
Hakan Şükür |
11 |
|
Galatasaray |
Shabani Nonda |
10 |
|
Fenerbahçe |
Enner Valencia |
8 |
|
Fenerbahçe |
Aykut Kocaman |
7 |
|
Fenerbahçe |
Fernandão |
7 |
Bu rakamlar, UEFA'nın kulüp tarihçesi sayfalarında bulunan oyuncu istatistiklerini esas alıyor. Farklı dönemler ve turnuva formatları nedeniyle genel gol krallığı listesiyle doğrudan karşılaştırılmaması gerekiyor.
UEFA AVRUPA LİGİ'NİN FUTBOLDAKİ YERİ
1971 yılında başlayan UEFA Kupası, geçirdiği değişimlerle UEFA Avrupa Ligi adı altında düzenlenmeye devam ediyor.
Organizasyon, Avrupa kulüplerine uluslararası rekabetin yanında ekonomik gelir, prestij ve kupa kazanma fırsatı sunuyor.
Sevilla'nın 7 şampiyonlukla zirvede bulunması, Henrik Larsson'un 40 gollük performansı ve Radamel Falcao'nun tek sezonda kaydettiği 17 gol, turnuvanın öne çıkan rekorları arasında yer alıyor.
Türk futbolu açısından ise Galatasaray'ın 2000 yılındaki UEFA Kupası şampiyonluğu ilk sırada bulunuyor. Fenerbahçe'nin 2013 yılındaki yarı final başarısı ve Beşiktaş'ın çeyrek finalleri de Türk kulüplerinin organizasyon tarihindeki önemli sonuçları arasında yer alıyor.
